Liszaj płaski – nie daj mu się zaskoczyć! Poznaj przyczyny, objawy i metody leczenia tej choroby skóry

Opublikowany
liszaj płaski badanie dermatologiczne

Liszaj płaski (łac. lichen planus) dotyka około 0,6-2,2% całej populacji. Jest jedną z chorób, której etiologia do tej pory pozostaje zagadką dla specjalistów medycyny. To poważny, złożony i bardzo uciążliwy dla pacjenta problem skórny, którego przyczyny nie są do końca znane. Pomimo długich lat badań, wiele pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi, a zrozumienie mechanizmów patogenezy liszaja oraz odkrycie skutecznych strategii leczenia, są priorytetem dla współczesnej dermatologii. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tej fascynującej chorobie skóry, omówimy, jak wygląda liszaj, jakie daje objawy oraz przedstawimy metody na leczenie liszaja.

Liszaj płaski – czym jest?

Liszaj płaski to przewlekła choroba skóry, która może również atakować błony śluzowe, skórę głowy i paznokcie. Jest to schorzenie o charakterze zapalnym, które często wywołuje charakterystyczne wykwity. Zmiany skórne pojawiają się najczęściej w okolicy kończyn dolnych, nadgarstków, przedramion, paznokci, w błonie śluzowej jamy ustnej i obrębie owłosionej skóry głowy.

Etiologia liszaja płaskiego nie jest w pełni zrozumiana, ale uważa się, że może być konsekwencją chorób autoimmunologicznych, w których układ odpornościowy atakuje własne komórki i tkanki. Jest także rozpoznawany u osób z cukrzycą oraz marskością lub zapaleniem wątroby.

Liszaj płaski jest przewlekłą chorobą, którą można kontrolować za pomocą leczenia. Postępowanie opiera się głównie na łagodzeniu objawów, zmniejszeniu swędzenia i stanu zapalnego oraz poprawie komfortu życia pacjenta.

Objawy choroby mogą mieć znaczący wpływ na samopoczucie pacjenta, zarówno ze względu na fizyczne dolegliwości, jak i na aspekty psychospołeczne. Dlatego wczesna diagnoza i wdrożenie leczenia w przypadku liszaja płaskiego, są bardzo istotne dla zachowania zdrowia i komfortu.

Jakie są rodzaje liszaja?

Liszaj płaski może przybierać różne formy kliniczne, zależnie od jego lokalizacji i charakterystyki zmian skórnych. Główne formy liszaja płaskiego to:

  • liszaj płaski typowy — najczęstsza forma liszaja. Na skórze pojawiają się czerwone lub fioletowe, płaskie grudki, z białym, łuskowatym wzorem na ich powierzchni. Może im towarzyszyć świąd. Liszaj występuje głównie na nadgarstkach i w jamie ustnej, ale tak naprawdę może pojawić się na całym ciele — w okolicy pępka, przedniej powierzchni podudzi czy na plechach;
  • liszaj obrączkowaty — charakteryzuje się występowaniem płaskich zmian skórnych, które tworzą zamknięte pierścienie. Mogą mieć różne rozmiary i występować pojedynczo lub wielokrotnie. Pierścienie rozmieszczają się wokół centralnego obszaru skóry o zdrowym wyglądzie. Mogą atakować błony śluzowe i płytkę paznokci;
  • liszaj twardzinowy — dotyczy zazwyczaj okolic narządów płciowych i odbytu. W tej odmianie zmiany skórne są początkowo białymi plamkami, które stopniowo się powiększają, sprawiając, że skóra w tym miejscu robi się bardzo delikatna i podatna na uszkodzenia. W tej odmianie rzadko pojawia się świąd;
  • liszaj rumieniowaty — w tej formie zmiany skórne obejmują czerwoną wysypkę i zaokrąglone, brunatne blizny. Pojawiają się głównie na owłosionej skórze głowy, dłoniach i twarzy, rzadko w jamie ustnej.

Liszaj płaski a liszaj zakaźny

Liszaj płaski i liszaj zakaźny (a tak naprawdę liszajec zakaźny), choć brzmią podobnie, są to dwie różne choroby skóry. Mają zupełnie inne przyczyny, objawy, metody diagnozy i leczenia.

Przyczyny liszaja płaskiego nie są w pełni zrozumiane, ale często towarzyszy mu tocząca się w organizmie choroba autoimmunologiczna. Objawy liszaja płaskiego to m.in. czerwone, błyszczące wykwity grudkowe na skórze, zlewające się ze sobą i zajmujące rozległą powierzchnię. Liszaj płaski występuje najczęściej na błonach śluzowych i na twarzy, ale diagnozowany jest również liszaj płaski paznokci, stawów skokowych, liszaj płaski w jamie ustnej po wewnętrznej stronie policzków i innych części ciała, z wyjątkiem narządów wewnętrznych.

Liszajec zakaźny jest chorobą zakaźną, wywoływaną infekcją skóry, spowodowaną np. obecnością gronkowca lub paciorkowca. Do objawów choroby zaliczają się zmiany ropne, które z czasem mogą przeobrazić się w nadżerki ze złotymi strupkami. Obejmują najczęściej okolicę ust, dłoni oraz nóg, ale bardzo łatwo przenoszą się na inne części ciała, dlatego należy zachować szczególną ostrożność.

Liszaj płaski – jak go rozpoznać?

Choć liszaj płaski pojawia się w dość charakterystycznych miejscach i daje swoiste objawy takie jak wykwity, zajęcie błon śluzowych jamy ustnej, płytki paznokcia lub zmiany w błonach śluzowych narządów płciowych, którym towarzyszy silny świąd — istnieją różne odmiany kliniczne liszaja płaskiego, które mogą utrudnić rozpoznanie choroby na podstawie obrazu klinicznego. Dlatego też najczęściej lekarz pobiera wycinek skóry z miejsca zmienionego chorobowo i odsyła go na badanie histopatologiczne.

Czasami wskazane jest także przeprowadzenie badań dodatkowych m.in. wykrywających zapalenie wątroby, obecność bakterii Helicobacter pylori, drożdżaków, czy nacieków przeciwciał na granicy skórno-naskórkowej, które mogły przyczynić się do rozwoju choroby.

Ważny jest także szczegółowy wywiad medyczny, omówienie przyjmowanych leków i stylu życia, ponieważ one również znajdują się wśród potencjalnych przyczyn liszaja płaskiego.

Leczenie liszaja płaskiego

Postępowanie medyczne w przypadku rozpoznania liszaja płaskiego obejmuje głównie leczenie objawowe, które ma na celu łagodzenie zmian skórnych i towarzyszącym im dolegliwości. Warto podkreślić, że liszaj płaski jest przewlekłą chorobą i nie ma jednoznacznego sposobu na jego całkowite wyleczenie.

Leczenie pierwszego rzutu to najczęściej stosowane miejscowo na skórę maści sterydowe i silne glikokortykosteroidy w średnich dawkach, które łagodzą swędzenie i uczucie pieczenia. Inną opcją są leki przeciwhistaminowe o podobnym działaniu. Liszaj jamy ustnej jest najczęściej zwalczany lekami z lidokainą lub benzydaminą.

W postaciach liszaja płaskiego opornych na leczenie miejscowe w postaci maści i kremów, można zdecydować się na doustną terapię cyklosporyną lub retinoidami. Leczyć liszaj płaski można także wykorzystując zabieg rozjaśniania skóry z wykorzystaniem światła.

Z odpowiednią terapią nie można zwlekać – nieleczony liszaj płaski może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet zwiększać ryzyko chorób nowotworowych. Jeśli na Twojej skórze pojawiły się charakterystyczne, bolące zmiany, jak najszybciej udaj się do dermatologa, który zdiagnozuje chorobę i zaproponuje celowane leczenie. Liszaj płaski nie będzie raczej ustępować samoistnie, a leczenie domowe może okazać się nieskuteczne. Im dłużej będziesz zwlekać, tym cięższy może okazać się przebieg choroby.

Podobne artykuły

zanokcica

Zanokcica – objawy, leczenie i profilaktyka

Opublikowany

Zanokcica to stan zapalny wału paznokciowego, któremu towarzyszy zaczerwienienie skóry wokół paznokcia. Jest spowodowana przez urazy naskórka i powiązane z nim zakażenie bakteryjne wywołane głównie przez gronkowiec złocisty, paciorkowce lub bakterie Gram-ujemne. Jak wyglądają objawy i leczenie zanokcicy? Przyjrzyjmy się…

brodawka łojotokowa

Czym jest brodawka łojotokowa? Poznaj jej przyczyny

Opublikowany

Brodawka łojotokowa to łagodna zmiana skórna, która ma podłoże nowotworowe. Może pojawiać się na całym ciele, jednak najczęściej obserwuje się brodawki łojotokowe zlokalizowane w obrębie tułowia. Czym jest ta zmiana i czy można ją leczyć? Przyjrzyjmy się bliżej zagadnieniu. Czym…